Lista izložbi

Dizajn za novi svet

29.12.2015-03.07.2016.

Izložba Dizajn za novi svet, čiji su autori Ivan Manojlović, kustos Muzeja istorije Jugoslavije i Koraljka Vlajo, viša kustoskinja Muzeja za umjetnost i obrt iz Zagreba, otvorena je 29. decembra 2015. Izložba je pratila ulogu grafičkog dizajna u kreiranju i širenju glavnih obeležja i postulata jugoslovenske države, fokusirajući se na najvažnije motive utkane u brend nove države, kroz osam izložbenih celina: državni simboli, kult Josipa Broza Tita, revolucija i NOB, kult radnika, u službi naroda, industrijalizacija, modernizacija, blagostanje.

Na postavci je bilo izloženo preko 250 plakata iz zbirki Muzeja istorije Jugoslavije, Muzeja za umjetnost i obrt iz Zagreba, Muzeja za arhitekturu i dizajn iz Ljubljane i Muzeja savremene umetnosti iz Beograda, kao i iz privatnih kolekcija. Izložba je obuhvatala i preko 200 publikacija iz Narodne biblioteke Srbije, 100 poštanskih maraka iz fonda Muzeja istorije Jugoslavije, preko 80 kutija šibica iz fonda Muzeja za umjetnost i obrt i 300 zaštitnih znakova radnih organizacija iz fonda Muzeja primenjene umetnosti i privatnih kolekcija.

Odabirom grafičkog materijala dokumentovan je razvoj ključnih službenih i neslužbenih državnih simbola: od zastave trobojke i grba, preko zvezde, srpa i čekića do kulta Titove ličnosti i nezaobilazne crvene boje, ali i odnosa dizajnera i tadašnjeg društva naspram onoga što oni zastupaju i predstavljaju.

Naslov izložbe inspirisan je knjigom Dizajn za stvarni svijet Viktora Papaneka, izuzetno značajnog austrijsko-američkog teoretičara dizajna, koji je sedamdesetih i osamdesetih godina izvršio snažan uticaj na generacije mladih dizajnera u Jugoslaviji. Termin dizajn za stvarni svet podrazumeva dizajnersku praksu kojom se pronalaze rešenja za stvarne probleme zajednice i time zauzima aktivistička pozicija prema profesiji.

Stvaranje nove države pretpostavljalo je stvaranje novih vrednosti, ispričanih kroz nove ideološke paradigme subliminirane u svima razumljivim simbolima. Nakon mračnog iskustva Drugog svetskog rata, dizajneri i arhitekte, redom revolucionari i antifašisti, učestvovali su u kreiranju novog društva sa dubokim uverenjem da će svojim profesionalnim delovanjem doprineti promeni sveta nabolje.

Izložbom je dominirao plakat, kako zbog svoje veličine i vizuelne snage, tako i zbog važnosti koju je imao kao opšteprihvaćeno sredstvo masovnog prenošenja poruka u tadašnjem društvu. U nastojanju da približi iskustvo prisustva grafičkog dizajna u svakodnevici socijalističkog čoveka, izložba poseže za sveprisutnim grafičkim formama poput novčanica, poštanskih maraka, kutija šibica, poslovnih čestitki, kalendara, fabričkih kataloga i kompanijskih logotipa.

Posetioci su imali priliku da premijerno pogledaju i sedam intervjua sa značajnim učesnicima jugoslovenske dizajnerske scene, snimljenih u Beogradu i Zagrebu.

Poseban segment izložbe činili su radovi studenata Visoke škole likovnih i primenjenih umetnosti strukovnih studija u Beogradu, koji pokazuju odnos mlade generacije dizajnera prema ulozi dizajna u društvu danas.

Predistorija: Osnova za razumevanje Muzeja Jugoslavije

Na oblikovanje evropskog tipa muzeja uticale su brojne prakse i koncepti sakupljanja, čuvanja i upotrebe predmeta.

Nova mapiranja Evrope

Muzejska laboratorija

Druga faza rada na stalnoj postavci

Obnova se nastavlja?!