Model za Spomenik Revoluciji na Kozari

  • Vreme : 1971.
  • Da li je izložen? Ne
  • Inventarni broj: 84 P

Prilikom otkrivanja Spomenika Revoluciji, na Kozari 1972. godine, organizacioni odbor Jubileja kozaračke epopeje poklonio je Josipu Brozu Titu ovaj model.

Spomenik se nalazi u okviru spomen-kompleksa Kozara na Mrakovici, jednom od vrhova planine Kozare u severozapadnom delu Bosne koji, pored spomenika, čine Memorijalni zid sa 9922 imena palih boraca i muzej sa postavkom Kozara u narodnooslobodilačkoj borbi. Svojim cilindričnim oblikom, impozantnom visinom od 34 metra, građen od betona i čelika, i okružen zelenilom guste šume, sugeriše retoriku moći, borbe i pobede. U spomenik je moguće ući kroz uske otvore, nakon čega se posetilac nađe u jednom mračnom i skučenom prostoru pogleda usmerenog prema spolja, sa idejom da oseti svu teskobu borbe i stradanja boraca i civila tokom Drugog svetskog rata na Kozari, kojima je spomenik posvećen.

U socijalističkoj kulturi sećanja Kozara je proslavljana kao najslavnija epopeja u istoriji Jugoslovena jer je to bila prva bitka u kojoj je učestvovao i nenaoružani narod, opkoljen od nemačkih trupa i ustaša, u leto 1942. godine.

Spomenik Revoluciji na Mrakovici pripada grupi spomenika građenih u duhu socijalističkog modernizma, nastalih od početka 1960-ih do početka 1980-ih, u takozvanoj drugoj fazi podizanja spomenika, kada glavni jugoslovenski memorijali koji obeležavaju „pale borce” i „žrtve fašizma” dobijaju apstraktne, modernističke oblike, vrlo indikativne i danas.